Қазақстан футболында тарихи жыл: «Қайрат» Чемпиондар Лигасында, Сатпаевтың жарқын табысы және клубтардың жекешеленуі

2025 жыл – Қазақстан футболы үшін ерекше есте қаларлық кезең болды. Осы жылы жаңа жұлдыздар пайда болып, рекордтар жаңарды, бірақ жүйелік мәселелер де назардан тыс қалмады. dailykz Қазақстан футболындағы маңызды оқиғаларды қорытындылайды.

«Қайрат» Чемпиондар Лигасында дебют жасап, КПЛ чемпионын қорғады

2024 жылғы Қазақстан Премьер-Лигасының (КПЛ) жеңімпазы – «Қайрат». Бұл Алматы клубына 2025/26 жылғы халықаралық маусымда Чемпиондар Лигасында өнер көрсетуге мүмкіндік берді. Команда алғашқы іріктеу кезеңінен бастап төрт қарсыласты жеңіп, негізгі кезеңге шықты. Бұған дейін негізгі кезеңге тек «Астана» ғана шыға алған болатын – 2015/16 маусымында. Өңірлік футболдан кейін, «Қайрат» Қазақстанға қайтадан ірі халықаралық футболды әкелді.

Келесі еврокубок маусымында Алматы клубы қайтадан ЛЧ-де ойнайды. Бұл Қазақстандағы екінші рет қатарынан чемпиондық атақты жеңіп, жалпы бесінші рет ірі титулға қол жеткізгенінің нәтижесі. 2025 жылғы маусымның соңында «Қайрат» тартысты бәсекеде «Астананы» алға озды.

«Реал» алғаш рет Қазақстанда ойнады

«Қайрат» жетістігі Қазақстанға кем дегенде бір еуропалық алып клубтың келуіне мүмкіндік берді. Жеребе нәтижесінде «Қайратқа» үйдегі матч үшін Испанияның «Реал Мадриді» түсті. 30 қыркүйекте Алматының Орталық стадионында өткен матч ел тарихындағы ең ауқымды спорттық оқиғалардың біріне айналды.

Мадридтік клуб алғаш рет Қазақстанға келіп, жылы қарсы алынды. Алайда билеттердің қымбаттығына байланысты стадион толық толмаған еді. Нәтижесінде матч 5:0 есебімен Испания командасының жеңісімен аяқталды.

Келесі турда «Қайрат» Кипрдің «Пафосымен» тең түсті (0:0) және негізгі кезеңде алғашқы ұпайын еншіледі. Алты матчтан кейін бұл ұпай әлі де жалғыз болып тұр. Қаңтар айында Алматы клубы тағы екі ойын өткізеді және плей-офф-қа шығу мүмкіндігі аз болғандықтан, ЛЧ-дегі жолын аяқтайтыны болжануда.

«Қайраттың» матчтары Астанаға көшірілді

Соңғы екі үй матчты «Астана Аренаға» ауыстыру ұзақ дайындалған шешім болды. Бұл қадам УЕФА-мен келісілген және басты себеп ретінде Алматыдағы қыстың ауыр ауа райы аталды. Декабрьде «Қайрат» грек «Олимпиакосына» (0:1), ал қаңтарда бельгиялық «Брюгге» қарсы ойнайды.

Бұл шешім көп жанкүйерлердің сынына ұшырады. Баға саясаты да өзгертіліп, қалалық көрермендерге қолайлы етілді. Дегенмен «Олимпиакос» матчы кезінде «Астана Арена» тек үштен екісіне ғана толды.

Қазақстанда UEFA стандартына сай үшінші стадион ашылды

«Қайраттың» ЛЧ-дегі өнері футбол инфрақұрылымына деген талқылауды күшейтті. Бас бапкер Рафаэль Уразбахтин команданы еуропалық чемпионаттармен салыстырып, көптеген салада артта қалғанын атап өтті. «Астана Арена» жақсы жақтары болса да, жасанды шөп қолданылуы жағынан ерекшеленеді.

Қазан айында Қазақстанда UEFA стандартына сай үшінші стадион – Қызылордадағы «Қайсар Арена» ашылды. Ашылу матчында Қостанайдың «Тоболы» Шымкенттің «Ордабасы» клубын жеңіп, Қазақстан Кубогын жеңіп алды. Дегенмен, «Қайсар Аренада» да жасанды шөп қолданылған.

Футбол клубтарын жекешелендіру қарқыны артты

Қазақстан футболы федерациясының (ҚФФ) басшысы болып сайланған Марат Омаров инфрақұрылымдық және жүйелік мәселелерді шешуді басты міндет деп атады. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев кәсіпкерлерді футболды бизнес ретінде қарауға шақырып, жекешелендіру процесін жандандыруға септесті.

Осы жылы «Женіс» (Астана), «Қызылжар» (Петропавл), «Қайсар» (Қызылорда) клубтары жеке меншікке өтті. Желтоқсанда «Ақтөбе» клубының бастапқы бағасы жарияланды. Тіпті Бірінші лигадағы «Шахтер» (Қарағанды) клубы да жекешелендіру жолына түсті.

КПЛ 16 командаға дейін кеңейтілді

Инфрақұрылымдық мәселелерге қарамастан, Қазақстан Премьер-Лигасын 16 клубқа дейін кеңейту шешімі ресми түрде қабылданды. 2026 жылы «Каспий» (Ақтау), «Алтай» (Өскемен) және қайта жаңғырған «Ертіс» (Павлодар) командасы жоғары лигаға көтерілді.

Сатпаев Қазақстан футболының жаңа жұлдызы

«Қайрат» түлегі Сатпаев 2025 жылғы басты жаңалықтардың бірі болды. Ақпан айында оның «Челсидің» құрамына ауысатыны жарияланды. Форвард келесі Англия Премьер-Лигасының маусымынан кейін ғана ойнай алады, сондықтан ол әлі «Қайрат» жүйесінде қалды.

2025 жыл Сатпаев үшін толыққанды үлкен деңгейдегі алғашқы жыл болды. Ол Алматы клубының және Қазақстан құрамасының көшбасшысы атанды. Сатпаев ЛЧ негізгі кезеңінде гол соққан алғашқы қазақстандық болып, ұлттық команданың тарихындағы ең жас гол авторы атанды.

2025 жылдың соңында 17 жастағы форвардтың трансферлік құны 3 млн евроға бағаланды. «Қайрат» футболшысы КПЛ-дың өткен маусымының үздігі деп танылды.

Анарбеков пен басқа жас ойыншылар жаңа деңгейге шықты

«Қайратта» 22 жастағы қақпашы Темірлан Анарбеков те жарқырады. Ол командада бірінші номерге айналып, Қазақстан құрамасында дебют жасады. UEFA мен жанкүйерлер оның сейвтерін жиі атап өтеді.

Ұлттық команда үшін 2025 жыл – 2026 жылғы Әлем чемпионатының іріктеу кезеңі. Сегіз матчтан кейін 8 ұпай жинап, төртінші орын алды. Ең ірі жеңіліс – Бельгияға (0:6). Осыдан кейін бас бапкер Али Алиев отставкаға кетті, ал кейіннен Талғат Байсуфинов уақытша жетекші болды.

Бас бапкердің тағдыры 2026 жылғы негізгі интригаға айналмақ. КФФ шетелдік немесе жергілікті мамандар арасында шешім қабылдайды. Наурыз-сәуір айларында Қазақстан жаңа FIFA Series турнирінің бір кезеңіне қатысады.