Қазақстанда амнистияға қанша адам ілікті – Жоғарғы сот төрағасы хабарлады
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Жоғарғы сот төрағасы Асламбек Мерғалиевті қабылдады, деп хабарлайды dailykz Акордаға сілтеме жасап.
Кездесу барысында мемлекет басшысына 2025 жылғы сот жүйесінің қорытындылары және алдағы кезеңге арналған жоспарлар баяндалды.
Асламбек Мерғалиевтің айтуынша, жалпы сот әділдігінің сапасы тұрақты сақталған: сот актілерінің 98,8%-ы жоғары инстанциялар тарапынан өзгертілмеген.
Азаматтардың құқықтары қорғауда оң нәтиже
Әкімшілік сот әділеті аясындағы жүйелі шаралардың арқасында мемлекеттік органдармен дау-дамайда азаматтардың құқықтарын қорғау көрсеткіштері жақсарған. Нақты айтқанда, 4,5 мың әкімшілік акт пен лауазымды тұлғалардың шешімдері заңсыз деп танылған.
Азаматтық істерде бітімге келтіру рәсімдері 45,9%, ал әкімшілік істерде – 11,8% деңгейінде қолданылған. Ал әкімшілік құқық бұзушылық бойынша істер 11,8%-ға азайып, 500 мыңнан 441 мыңға жеткен.
Амнистия арқылы босатылғандар мен жаза жеңілдіктері
Амнистия актісін қолдану нәтижесінде соттар:
- 583 адамды жазадан босатты,
- 5 мыңнан астам сотталғандарды алдағы жазадан босатты,
- 9,2 мың азаматқа жазаның мерзімін қысқартты.
Сонымен қатар, қамауға санкция беру деңгейі 25,7%-дан 37,5%-ға өсті, ал үй қамағы қамаудың орнына екі есе жиі тағайындалған (2 786-дан 5 019-ға дейін). Бұл үрдісті электрондық білезіктерді қолдануды кеңейту (954-тен 2 283 адамға дейін) қамтамасыз етті, бұл бюджеттік шығындарды оңтайландырып, сотталғандардың әлеуметтік байланыстарын сақтауға мүмкіндік береді.
Кассациялық соттарға сұраныс артты
Кассациялық соттардың маңыздылығы жоғары екені байқалады: алты айда 16,2 мыңнан астам шағым және протест түскен, бұл 2025 жылғы дәл осы кезеңдегі 9,8 мың көрсеткіштен айтарлықтай жоғары.
Сот актілерін кассация арқылы түзету көрсеткіші де артқан:
- азаматтық істер бойынша – 3%-дан 18%-ға,
- қылмыстық істер бойынша – 8%-дан 28%-ға.
Қоғамның сот жүйесіне сенімі өсуде
Бас статистика бюросының деректері бойынша, сот жүйесіне абсолюттік сенім деңгейі соңғы үш жылда 55,2%-дан 63,2%-ға дейін өскен.
Кездесу қорытындысында Президент «Заң және тәртіп» қағидатын іске асыру, азаматтардың әділ сот қорғауына қол жеткізу, заңның үстемдігін қамтамасыз ету және қоғамның сот жүйесіне сенімін арттырудың маңыздылығын атап өтті.
