Қазақстанда пәтер иесі жалға беру ақысын көтере ала ма?

Жалға беру ақысының өсуі әрдайым заңды бола бермейді. Егер келісімшартта бұл шарт көрсетілмесе, оның мерзімі аяқталмайынша ставканы көтеруге болмайды. Бұл туралы dailykz зерттеп көрді.

Кейде пәтер иелері жалға алушыларға хабарласып, төлемді көтеретінін хабарлайды. Портал «Крыша» түсіндіргендей, мұндай талап кейде заңсыз болуы мүмкін. Сол себепті осындай жағдайларда негізгі нұсқа – келісімшартқа сүйену.

Қазақстанда жалға беру қатынастары қалай реттеледі
Жалға беруші мен жалға алушы арасындағы қатынасты жалға беру келісімшарты реттейді. Онда міндетті түрде келесі мәліметтер көрсетілуі керек:

• Ай сайынғы төлем мөлшері;
• Аренда мерзімі;
• Ақыны көтеру шарттары.

Егер келісімшартта төлемді көтеру шарттары көрсетілмесе, баға келісімшарт мерзімі аяқталғанша тұрақты болып есептеледі. Бір жақты түрде төлемді көтеру мүмкін емес.

Келісімшартта жиі кездесетін баға көтеру шарттары:

• Жылына бір рет, инфляцияны ескере отырып;
• Келісімшарт мерзімі біткен соң, 30 күн бұрын хабарлама жасау арқылы;
• Тараптардың өзара келісімі бойынша.

Егер келісімшарт жоқ болса, жалға алушы қорғалған емес – пәтер иесі кез келген уақытта бағаны көтере алады немесе түсіндірместен шығара алады. Сондықтан әрдайым жазбаша келісімшарт рәсімдеу маңызды, тіпті қысқа мерзімге пәтер жалдаса да.

Ақыны келісімнен тыс көтеруге болатын объективті себептер:

• Пәтерде келісімшартта көрсетілгеннен көп адам тұруы;
• Пәтерді коммерциялық мақсатта пайдалану, мысалы, қойма немесе кеңсе ретінде;
• Пәтерде жануарлар пайда болуы, егер келісімшартта бұл тыйым салынған болса немесе қосымша келісім қажет болса.

Конфликттің алдын алу үшін келісімшартта мына мәліметтерді нақты көрсету керек:

• Төлем сомасы және формасы;
• Келісімшарт мерзімі;
• Төлемді көтеру шарттары (мысалы, жылына бір рет, 30 күн бұрын хабарлама жасау);
• Тек тұрғындық мақсатта пайдалану, бизнеске тыйым;
• Тұрғындар саны және олардың өзгеруі туралы хабарлау міндеті;
• Шарттарды бұзған жағдайда жауапкершілік.

Келісімшарт неғұрлым нақты болса, пәтер иесі мен жалға алушы арасындағы келіспеушіліктер аз болады. Ең бастысы – бұл құжат екі тараптың да мүддесін қорғайды, ал оның жоқтығы жалға алушыларды қорғаусыз қалдырады.

Толығырақ: келісімшарт мерзімі аяқталғанда не істеу керек және қате тоқтатылған жалға беру кезінде ақшаны жоғалтпау жолдары туралы материалдарды dailykz сайтында оқуға болады.