Тұрғын үй кезегі: азаматтарды не мазалайды және Отбасы банк қалай жауап береді
2025 жылғы 24 мамырдан бастап Отбасы банк ұлттық даму институтының жаңа мәртебесін алды. Бұл қадам тек банк үшін ғана емес, тұрғын үй саясаты жүйесі үшін де маңызды. Осыдан бастап банк тұрғын үй кезегін есепке алып, акиматтардан берілген жалдамалы және кредиттік тұрғын үйлерді бөлуді жүзеге асырады. Осы өзгерістерге байланысты азаматтардың көптеген сұрақтары туындауда. Отбасы банк ең көп қойылатын мәселелерге жауап берді – кезектілік қағидалары, тұрғын үйді бөлу критерийлері және басқа мәселелер.
Не істелді?
2025 жылдың маусым-тамыз айларында барлық өңірлерден кезекшілердің тізімдері Отбасы банкке берілді. Барлығы 642 281 адам туралы мәлімет қабылданды. Күзде банк жаңа мәртебеде өңірлерде тұрғын үйді бөлуге кірісті. Қазіргі таңда облыстық әкімдіктер банкіге 7 715 пәтер тапсырған. Павлодар, Ақмола және Жетісу облыстарының тұрғындары жаңа үйлеріне көшіп үлгерді. Жамбыл, Шығыс Қазақстан, Ақтөбе, Қарағанды, Қызылорда, Ұлытау және Абай облыстарында тұрғын үйді бөлу жақында аяқталады.
Инвентаризация не үшін қажет және кейде неге кешігіп қалады?
Кезекшілер туралы барлық қажетті мәліметтер мемлекеттік дерекқорлардан автоматты түрде алынады. Бұл азаматтарға ыңғайлы – анықтамалар жинап, көшіріп, бөлімшеге немесе порталға тапсырудың қажеті жоқ. Бірақ банк деректерді тез тексеріп, тұрғын үйді әділ бөлу үшін кезекшілерге orken.otbasybank.kz порталында жеке деректерді жинау және өңдеуге келісім беру қажет.
Бұл процесс банк тарапынан «инвентаризация» деп аталады. Ол кезекшілер туралы деректерді тексеріп, жаңартып отыруға мүмкіндік береді. 16 мемлекеттік дерекқормен салыстыру жүргізіледі. Көп адам қатысқанда ақпараттық жүйелердің өткізу қабілетіне байланысты кешігулер болуы мүмкін. Банк бұл мәселені шешу үшін тиісті органдарға жүгінді – деректерді өңдеуді жылдамдату жолында жұмыс жүргізілуде.
Тұрғын үй көлемі стандартқа сәйкес келмеген жағдайлар
Заң бойынша тұрғын үйді бөлу кезінде 1 адамға 15-18 м² стандарт қолданылады. Бірақ іс жүзінде:
- 90-100 м²-ден асатын пәтерлер көпбалалы отбасыларға жетіспейді;
- Кезекшінің кезек күні болса да, сәйкес тұрғын үй болмай қалуы мүмкін.
Банк келесі шешімдерді ұсынды:
- Пәтер көлемінде ±8 м² ауытқу қабылданады;
- Пәтер бөлуде бөлмелер санына қатты тәуелді болмай, жалпы алаң негізінде таңдалады;
- 6 және одан көп балалы отбасылар 5 адамға теңестіріледі. Егер сәйкес пәтер болмаса, олар 67 м²-ден пәтер ала алады. Қажет болса, олар берілген пәтерден бас тартып, келесі бөлуге қатыса алады, кезегін жоғалтпай.
Маңызды: Отбасы банк тұрғын үй салмайды, тек акимат берген пәтерлерді бөледі.
Кезек нөмірі неге өзгерді?
Енді тұрақты кезек нөмірі жоқ. Банк сайтында көрінетін сан – тек бағыттау үшін, нақты кезек орны емес.
Тұрғын үйді бөлу енді есепке алу күнінде және бірінші кезекте құқықты категорияларды ескере отырып жүзеге асырылады. Ең аз дегенде 70% пәтер әлеуметтік осал топтарға беріледі: ҰОС ардагерлері, балалар үйінің тәрбиеленушілері, көпбалалы отбасылар, мүгедектер 1 және 2 топ, шектеулі мүмкіндігі бар балаларды тәрбиелейтін отбасылар, жесірлер. 20% балалар үйіне, қалған 30% – басқа категорияларға.
Неліктен пәтер тек көпбалалы аналарға берілмейді?
Көпбалалы аналар басымдыққа ие, бірақ заң бойынша басқа категориялар да бірінші кезекте тұрғын үй ала алады: ҰОС ардагерлері, балалар үйінің тәрбиеленушілері, шектеулі мүмкіндігі бар балаларды тәрбиелейтін отбасылар, мүгедектер, жесірлер. Бұл топтарға берілетін тұрғын үй жалпы көлемнің кемінде 70%-ын құрайды.
Доллары бар кезекшілер
Кезекшілердің тұрғын үйдегі үлесі болса, олардан кезек алынып тасталмайды. Банк бұл азаматтарды уақытша бөлу процесінен шығарады. Себебі заң бойынша соңғы 5 жыл ішінде жеке меншік пәтері болмаған азаматтар ғана мемлекеттік қолдауға ие.
Мәселе шешілу үшін Отбасы банк ҚР Индустрия және құрылыс министрлігіне ресми хат жолдады. Қазіргі таңда заңнамадағы белгісіз нормаларды нақтылау жолында жұмыс жүргізілуде.
Толығырақ ақпаратты біздің арнайы жобамыздан білуге болады.
Тұрғын үй кезегі: азаматтарды не мазалайды және Отбасы банк қалай жауап береді
