Қазақстанда тым ұзақ мерзімді депозит неге тиімді болмауы мүмкін
Қазақстандықтар ақша жинаудың ең қарапайым және сенімді жолы ретінде депозиттерді таңдайды. Дегенмен, стратегия мен мерзімді дұрыс таңдамау кейде табысқа емес, пайдасыз шығынға әкелуі мүмкін. Бұл туралы dailykz хабарлайды.
Депозит түрлері:
- Мерзімсіз – ақша депозитте жатады, бірақ кез келген уақытта шығаруға болады, алайда пайыздық мөлшерлемесі әдетте ең төмен болады;
- Мерзімді – орташа шешім, кейбір шектеулер бар, бірақ ставкасы жоғарырақ;
- Сақтық депозиттері – ең қатаң шарттары бар (мысалы, қаражатты қосу немесе шығару мүмкін емес), бірақ ең жоғары кірісті ұсынады.
Әрбір түр салымшының мақсаттарына сәйкес келеді және дұрыс таңдалмаса, пайдадан айырылуға немесе шығынға ұрындыруы мүмкін. Сондықтан дұрыс құралды таңдау маңызды.
Ұзақ мерзімді депозит қажет пе?
Банктер пайыздық мөлшерлемені депозит түріне ғана емес, оның мерзіміне де байланысты белгілейді.
Мысалы, сақтық депозиттері ең тиімді болып саналады. Бірақ егер бір жыл немесе одан да ұзақ мерзімге салынса, сыйақы мөлшерлемесі максималдыдан төмен болады, кейде тіпті Ұлттық банк базалық мөлшерлемесінен екі есе аз болуы мүмкін (қазіргі базалық ставка – 18%). Себебі банктер ұзақ мерзімге жоғары ставканы ұсынбайды, өйткені бір-екі жылдан кейін базалық ставка төмендеуі мүмкін.
Сондықтан максималды пайда алу үшін қазақстандықтар 3–6 ай мерзімді сақтық депозитін таңдай алады – банктер әдетте ең жоғары ставканы осы мерзімге ұсынады. Сонымен қатар, келісімшартты автоматты түрде ұзарту мүмкіндігі қарастырылған.
Бұл тәсіл максималды кіріс алуға ғана емес, төтенше жағдайда ақшаны жылдам алу мүмкіндігін арттыруға да мүмкіндік береді, бір жыл және одан ұзақ мерзімді келісімге қарағанда аз шығынмен.
Маңызды: сақтық депозиті тек төтенше жағдайлар үшін емес, ұзақ мерзімді мақсаттарға арналған (мысалы, тұрғын үй немесе оқу үшін жинақ).
Қысқа мерзімді депозит қашан қажет?
Егер салымшының мақсаты – ақшаны тез қолжетімді сақтау және инфляциядан қорғау болса, мерзімсіз депозит ең тиімді шешім болады.
Бұл депозит ақшаны толық немесе жартылай алу, қосу мүмкіндігін жылдам қамтамасыз етеді, сыйақыдан айырмайды. Сондықтан отбасылық қаржылық «жастықты» сақтау үшін ең қолайлы шешім болуы мүмкін.
Неге тым ұзақ мерзімді депозиттер кейде тиімсіз
Тым ұзақ мерзімді келісім шарттары инфляция немесе Ұлттық банк базалық ставкасының жоғары деңгейінде тиімді болмауы мүмкін. Сондықтан ұзақ мерзімді мақсаттар үшін де 3–6 айлық сақтық депозиттерін автопролонгациямен таңдау тиімді.
Егер автопролонгация қарастырылмаған болса, мерзімі аяқталған соң депозитті қайта ашуға болады.
Естеріңізге сала кетейік, депозиттер мемлекеттік кепілдікпен қорғалған, бірақ оның лимиттері бар, сондықтан оларды ескеру қажет.
Бұған дейін біз депозиттердің қазақстандықтарға инфляциямен күресуге көмектесетінін және жеңілдетілген ипотека үшін бастапқы жарнаны қанша жинау керегін жазған едік.
