Қазақстандықтар несие алуды азайтты: АРРФР басшысы Тоқаевқа есеп берді
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2025 жылы қаржы нарығын дамыту нәтижелері мен алдағы кезеңге қойылған міндеттер жөнінде АРРФР басшысы Мадина Абылкасымованың есебін тыңдады, деп хабарлайды dailykz Ақордаға сілтеме жасап.
Пресс-служба хабарлағандай, агенттік басшысы биыл банктер секторындағы тұрақтылық қамтамасыз етілгенін және жыл сайынғы қадағалау циклінің аяқталғанын айтты. Оның сөзінше, банктер активтері 11%-ға өсіп, 68,3 трлн теңгеге жеткен, ал капитал жеткіліктілігі – 20,7%.
Сонымен қатар, жаңа банк туралы заң, инвестициялық қорлар мен рейтингтік қызметке қатысты заң жобалары әзірленгені де баяндалды.
Кредит беру динамикасы мен бизнеске қолдау
Абылкасымова 2025 жылғы қараша айына дейін бизнеске берілген несие көлемі 17,9%-ға өсіп, 14,8 трлн теңгеге жеткенін атап өтті.
«Бизнеске жаңа несие көлемі 17,5 трлн теңге. Банктер 8 синдикатталған жобаны 2,3 трлн теңгеге қаржыландыруда.
Шағын және орта бизнеске қолдау көрсету мақсатында 2025 жылғы маусымда «Даму» қоры базасында МСБ несиелері үшін кепілдік қоры құрылды. Кепілдік сомасы – 505 млрд теңге», – деді ол.
Тұтынушылық несие берудің баяулауы
Агенттік басшысы тұтынушылық кредит берудің 2024 жылмен салыстырғанда екі есеге баяулағанын хабарлады.
«5 жылдан астам мерзімге қарыз беру шектелді, 3–5 жылдық және жоғары тәуекелді несие беру шектелді. Сондай-ақ, борыштың табысқа қатынасы бойынша жаңа коэффициент енгізілді. Банктер мен микрокаржы ұйымдары халықтың борыштылығын азайту мақсатында 703 мың қарыз алушының қарыздарын реттеу және ішінара кешіру жүргізді», – деді ол.
Сонымен қатар, жеке тұлғалардың банкроттық заңы аясында банктер 56 мың азаматтың 209,7 млрд теңге қарызын кешірді. Ипотекалық тұрғын үй несиелерін қайта қаржыландыру бағдарламасы бойынша 1,2 мың қарыз алушыға көмек көрсетілді.
Қаржылық алаяқтыққа қарсы шаралар
Қаржылық алаяқтықты алдын алу мақсатында жаңа заңнамалық механизмдер енгізілді: несие беру кезінде «суыту кезеңі», алғашқы несие алу кезінде жеке қатысу міндетті, алаяқтық жағдайында соттық және соттан тыс қарыздарды тізімнен шығару кеңейтілді.
2025 жылы агенттік қадағалау аясында 49 банкті, 47 сақтандыру нарығы қатысушыны, 54 бағалы қағаздар нарығын және 260 микрокаржы ұйымдары мен коллекторлық агенттіктерді тексерді. 628 қадағалау шарасы қолданылып, жалпы сомасы 641,3 млн теңге айыппұл салынды.
Микрокаржы нарығы мен коллекторлық агенттіктерден 58 субъект лицензиядан айырылды, оның ішінде 23-і мәжбүрлі түрде, 9 субъект лицензиясы уақытша тоқтатылды.
Президент қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету, экономикадағы нақты секторды кредиттеуді арттыру және қаржылық қызмет тұтынушыларының құқықтарын қорғауды күшейту бойынша бірқатар тапсырмалар берді.
