Жаңа Конституция бойынша Қазақстан Президенті болуға кім лайық?

Жаңа Конституция жобасында Қазақстан Президентін сайлау ережелері нақты бекітіледі, деп хабарлайды dailykz Конституциялық сотқа сілтеме жасап.

Президентті сайлау тәртібі

Мемлекеттің басшысы туралы бөлімде айтылғандай, Қазақстан Президенті конституциялық заңға сәйкес сайланады, сайлауға қатысуға толық құқыққа ие ересек Қазақстан азаматтарының жалпы, тең және тікелей сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы 7 жыл мерзімге сайланады.

Жоба мәтінінде айтылады:

«Бір және сол тұлға Конституцияға сәйкес Қазақстан Президенті қызметіне бір реттен артық сайлана алмайды».

Президент болу үшін негізгі талаптар

Қазақстан Республикасының Президенті болуға мыналар сай болуы тиіс:

• Қазақстан Республикасының туғаннан бері азаматы болу;
• 40 жастан кем болмау;
• Мемлекеттік тілді еркін меңгеру;
• Соңғы 15 жыл ішінде Қазақстан аумағында тұрақты тұру;
• Жоғары білім болуы;
• Мемлекеттік қызметте немесе сайланбалы мемлекеттік лауазымдарда кемінде 5 жыл жұмыс тәжірибесі болуы.

Сайлау мерзімі мен тәртібі

• Кезектен тыс Президент сайлауы оның өкілеттігі аяқталғанға дейін екі ай бұрын өткізілуі тиіс және жаңа Курултай құрамын сайлау мерзімімен сәйкес келмеуі керек.
• Дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың 50%-дан астамын жинаған кандидат жеңімпаз болып саналады.
• Егер ешбір кандидат 50%-дан артық дауыс ала алмаса, ең көп дауыс жинаған екі кандидат арасындағы қайта сайлау өткізіледі. Сол сайлауда ең көп дауыс жинаған кандидат жеңімпаз деп танылады.

Жаңа Конституциядағы ерекшеліктер

• Жобада еліміздің ең жоғары лауазымды тұлғасының – Президенттің барлық өкілеттіктері көрсетілген.
• Президенттің мерзімінен бұрын қызметтен кетуі жағдайында өкілеттіктерді беру тәртібі жаңа редакцияда бекітілген.
• Елде Вице-президент лауазымы енгізіледі.
• Сонымен қатар, экс-президенттердің құқықтары мен абыройының қорғалуы сақталған.