Қазақстандықтардың шамамен 75%-ы 15 наурыздағы референдумға қатысуға ниеттеніп отыр
Қазақстандықтардың 70%-дан астамы жаңа Конституция бойынша референдумға қатысуға ниет білдіріп отыр, деп хабарлайды dailykz. Мұндай деректерді «Демократия институты» Ғылыми-зерттеу қауымдастығы жариялады.
16 ақпан мен 4 наурыз 2026 аралығында жүргізілген қоғамдық пікірді зерттеу нәтижесінде Қазақстан халқы конституциялық реформа тақырыбында жоғары деңгейде хабардар және белсенді екенін көрсетті.
Зерттеу 18 жастан асқан, республиканың 17 облысы мен 3 қалада тұратын 8 мың респондентті қамтыды.
Сізде шағым бар ма? Бізге жазыңыз
«Сауалнамаға қатысқандардың жартысынан көбісі (67,1%) жаңа Конституция жобасының мазмұнымен толық немесе жартылай таныс екенін айтты. Тағы 27,3% жаңа Конституция жобасы талқыланып жатқанын естіген», – делінген жарияланымда.
Респонденттердің басым көпшілігі (90,9%) жаңа Конституцияны қабылдауға қолдау білдіреді, оның ішінде 67,1% толық қолдайды, ал 23,8% – негізінен қолдайды.
Жеке баптарға қатысты ең көп қолдау қоғамдық құндылықтарды нығайту және азаматтардың құқықтарын қорғау бағытында болды:
- Табиғатты сақтау принципін бекіту – 95,0%;
- Мәдениет, білім, ғылым және инновация құндылықтарын қорғау – 91,6%;
- Цифрлық ортада азаматтардың жеке деректерін қорғау – 89,9%;
- Некені ерікті және тең құқылы одақ ретінде анықтау – 86,7%.
Конституциялық реформаны талқылау көбіне бейресми жағдайда өтеді: отбасында (40,1%), достар мен таныстар арасында (29,9%), әріптестер арасында (24,2%).
«Жаңа Конституция бойынша өз пікірін қалыптастырған кезде азаматтар ең алдымен сала мамандарына сенім артады: заңгерлерге, саясаттанушылар, әлеуметтанушылар, аналитиктер, журналистер мен азаматтық қоғам өкілдеріне, сондай-ақ депутаттар мен мемлекеттік қызметкерлерге», – делінген институт хабарламасында.
2026 жылғы 15 наурызда өтетін Республикалық референдум алдында халықтың сайлау белсенділігі жоғары. «Жаңа Конституцияны қабылдау жөніндегі Республикалық референдум 15 наурызда өтеді. Сіз референдумға дауыс беруге барасыз ба?» деген сұраққа 74,8% респондент қатысуға ниет білдірген.
Референдумға қатысуға ниет білдіргендерге «Егер сіз жаңа Конституцияны қабылдау бойынша референдумға қатыссаңыз, қалай дауыс бересіз?» деген сұраққа 90,9% «ҚОЛДАУ» деп жауап берген. Жаңа Конституцияға қарсы тек 4,6% дауыс бермекші. Ал 4,5% респондент әлі шешім қабылдамаған.
Азаматтар үшін референдум туралы ақпараттың негізгі көзі – цифрлық медиа және дәстүрлі БАҚ. Көбіне респонденттер әлеуметтік желідегі посттардан (34,8%), интернет-баспасөз жаңалықтарынан (32,1%) және телехабарлардан (30,6%) ақпарат алады. Әр бесінші адам қысқа видеоларға сүйенеді.
