Абай Құнанбаевтың өлеңдері мен тақпақтары – оңай түсіндірме және тәрбиелік мәні
Абай Құнанбаев (шын аты — Ибраһим Құнанбайұлы) — қазақтың ұлы ақыны, ойшылы, ағартушысы. Ол 1845 жылы қазіргі Семей облысында дүниеге келген. Абай қазақ әдебиетінің жаңа дәуірін бастап, оның философиялық және гуманистік бағыттағы дамуына жол ашты.
Абайдың шығармалары — адамгершілік, білім, еңбек, әділдік сияқты ұғымдарды терең зерттеген рухани энциклопедия. Оның өлеңдері мен қара сөздері арқылы қазақ халқының рухани келбеті, ұлттық тілі мен мәдениетінің байлығы көрінеді.
2-бөлім. Абай өлеңдерінің ерекшелігі
Абайдың өлеңдері — терең ой мен көркем тілдің бірлігі. Ол халық тілін әдеби деңгейге көтеріп, қазақ поэзиясына жаңа мазмұн мен ырғақ әкелді.
Мысалы:
- Табиғат туралы өлеңдері («Жаз», «Қыс», «Күз», «Жазғытұры») — қазақ даласының сұлулығын бейнелейді.
- Адамгершілікке үндейтін өлеңдері («Ғылым таппай мақтанба», «Интернатта оқып жүр») — жас ұрпаққа бағытталған.
Абай өлеңдерінің тілі қарапайым, бірақ мазмұны терең. Сондықтан да ол «Абай өлеңдері оңай» деген іздеу сұрауларының себебі — оқушыларға түсінікті әрі жаттауға жеңіл шумақтар бар.
3-бөлім. Оқушыларға арналған жеңіл (оңай) өлеңдер
Міне, осы жерде біз SEO мен әдеби мазмұнды біріктіріп, Абайдың стилінде қысқа, оңай өлеңдер жаза аламыз.
Төмендегілер — Абай рухымен шабыттанған жаңа авторлық өлеңдер (түпнұсқа емес, стильдік жалғасы):
«Оқу мен еңбек»
Оқы, балам, ерінбе,
Білім – алтын, тегін де.
Еңбек қылсаң елің үшін,
Бақыт қонар өзіңе.
«Жақсы болу жолында»
Жақсы адам болу оңай ма,
Жамандыққа жолама.
Жақсылық қыл кішіден,
Өзің өсіп, елге дана.
«Туған жер»
Асқар тауы – әкемдей,
Ағын суы – әжемдей.
Туған жерім – алтын бесік,
Жүрегімде мәңгілік.
