Тоқаев Құрылтайда Трамптың Авраам келісіміндегі рөлін еске алды
Қасым-Жомарт Тоқаев Қызылордада өткен V Құрылтай отырысында Авраам келісімдері және Дональд Трамптың олардың қол қоюындағы рөлі туралы пікір білдірді, деп хабарлайды dailykz Ақордаға сілтеме жасап.
Президент халықаралық құқықтың бүгінгі таңда әлсіреп бара жатқанын атап өтті.
«Халықаралық аренада сенім дағдарысы күшейіп отыр. Әлемде әскери шығындар үш триллион долларға жетіп, 2035 жылға қарай бұл көрсеткіш екі еселенуі мүмкін. Милитаризацияның өсуі әділ әлемдік тәртіп құруға бағытталған халықаралық күш-жігерді әлсіретуде. Мұндай қиын жағдайда сыртқы саясаттың мәні арта түседі. Ол теңгерімді, стратегиялық мүдделерді қорғауға және ілгерілетуге бағытталған болуы керек», – деді мемлекет басшысы.
Тоқаев дипломатияда қате шешімнің бағасы өте жоғары екенін және оның елдің ұзақ мерзімді мүдделеріне кері әсер етуі мүмкін екенін атап өтті.
«Бұл бізге тәжірибеден белгілі. Экономикада бір бағдарлама немесе тұжырымдаманы басқасымен ауыстыруға болады, бірақ халықаралық келісімдердегі қолтаңба кері қайтарылмайды. Қаламмен жазылғанды балтамен өшіру мүмкін емес. Дипломатия – келісім мен бірлікті қамтамасыз етудің басты, баламасыз құралы, бірақ конфликтке апаратын жол емес», – деді президент.
Тоқаев кез келген қақтығысты шынайы ниет пен кәсіби тәсіл арқылы шешуге болатынын айтты.
«Мен Авраам келісімдеріне қосылу туралы шешім қабылдадым. Мұндай келісімдердің пайда болуы – дипломатиялық жаңалық, оны Трамп президенті тарихи контекст пен қазіргі саяси шындықты терең түсіну негізінде жүзеге асырды. Авраам келісімдерінің мүшесі болу дұрыс шешім деп санаймын – олар Таяу Шығыста тұрақты бейбітшілік орнатуға ықпал етеді», – деді мемлекет басшысы.
Президент келісімнің мәнін түсіну үшін оның атауына назар аударуды ұсынды.
«Авраам, немесе Ибраһим – дін тарихында пайғамбар, яһудилік, христиандық және ислам діндерінің барлық ізбасарлары тең дәрежеде құрметтейтін тұлға. Елдеріміз адамзаттық құндылықтарға сүйенуі тиіс. Біз әртүрлі халықтар мен діндер арасындағы бейбітшілікті қолдаймыз. Сондықтан осы келісімге қосылу ерекше мәнге ие және еліміздің халықаралық беделін арттыруға ықпал етеді», – деп еске салды Тоқаев.
Президент Қазақстан – жауапты орта державалар қатарына кіретінін, әрі аумағы бойынша мұсылман әлеміндегі ең ірі ел екенін атап өтті.
«Біз ақыл мен әділдік жағындамыз және әрқашан осы саясатқа сүйенеміз. Барлық сыртқы саясатымыздың басты мақсаты – Қазақстанның аумақтық тұтастығы, қауіпсіздігі мен тәуелсіздігін қамтамасыз ету. Мен үшін, Қазақстанның басшысы ретінде, Тәуелсіздік бәрінен маңызды! Бұл мерейтойлық ұран емес, қиын әлемдегі ұлттық стратегияның негізгі қағидаты», – деп түйіндеді Тоқаев.
Айта кетейік, Қазақстан Авраам келісімдеріне қосылды. Бұл АҚШ-қа сапар кезінде белгілі болды. Кейіннен СІМ елдің Авраам келісімдеріне қосылғанын ресми түрде мәлімдеді – ведомство бұл шешімнің Қазақстанның стратегиялық мүдделерімен толық үйлесетінін атап өтті.
РБК мәліметі бойынша, «Авраам келісімдері» 2020 жылы Израиль, БАӘ, Бахрейн және Марокко арасында АҚШ делегациясының арааулық етуімен қол қойылған, мақсат – еврей мемлекеті мен араб елдері арасындағы дипломатиялық қатынастарды орнату.
2021 жылы келісімге Судан қосылды, кейін Египет қосылды. Ал Иордания қосылмады.
Келісім атауы Авраамға сілтейді – ол еврейлер мен түрлі араб тайпаларының атасы, Інжілде алғаш еврей деп аталған тұлға.
Тоқаев Құрылтайда Трамптың Авраам келісіміндегі рөлін еске алды, бұл қадам Қазақстанның халықаралық бейбітшілік пен дипломатиялық ықпалын арттырудағы стратегиялық қадамы болып табылады.
