Мәслихаттардың өкілеттігі: Тоқаев жергілікті өкілді органдардың жұмысын қайта қарауды ұсынды

Қазақстан Президенті Касым-Жомарт Тоқаев депутаттар форумында сөйлеген сөзінде мәслихаттардың өкілеттігі мен қызметіне қатысты бірқатар маңызды мәселелерді көтерді. Бұл туралы Ақорда деректеріне сілтеме жасап dailykz хабарлады.

Мемлекет басшысы мәслихаттардың құзыретін одан әрі кеңейтіп, нақтылаудың аса маңызды екенін атап өтті.

«Мәслихаттардың өкілеттігін кеңейтіп қана қоймай, оны нақтылау қажет. Жергілікті билік жүйесінде олардың рөлін күшейту – маңызды міндет», – деді Президент.

Депутаттар бақылауды күшейтуі тиіс

Президенттің айтуынша, әкімдердің халықпен кездесуі кезінде азаматтар көптеген өзекті мәселелерді көтеріп, түрлі сұрақтар қояды. Осындай проблемаларды тиімді шешу үшін депутаттар бақылау жұмыстарын күшейтіп, әкімдермен тығыз байланыста жұмыс істеуі керек.

Сонымен қатар, мәслихаттардың ішкі жұмыс құрылымын жүйелеп, қайта қарау қажет екені айтылды. Себебі қазіргі таңда олардың кейбір өкілеттіктері нақты көрсетілмеген.

«Көптеген өкілеттіктер әлі күнге дейін нақты анықталмаған, бұл өз кезегінде мемлекеттік басқару жүйесінде түрлі қиындықтарға алып келеді», – деді Касым-Жомарт Тоқаев.

Депутаттардың жауапкершілігін арттыру қажет

Мемлекет басшысы мәслихат депутаттарының қызметтік міндеттерін орындамауы немесе этикалық нормаларды бұзуы жағдайында жауапкершілікті күшейту үшін нақты шаралар қабылдау қажет екенін айтты.

Президенттің пікірінше, мұндай қадам халықтың саяси мәдениетін дамытуға және жергілікті өкілді билік институттарына деген сенімді нығайтуға ықпал етеді.

Ротация қағидаты енгізілуі мүмкін

Президент мемлекеттік басқарудың барлық деңгейінде ротация қағидаты кезең-кезеңімен енгізіліп жатқанын атап өтті. Қазіргі уақытта сайланатын әкімдердің өкілеттік мерзімі екі кезеңмен шектелген.

Касым-Жомарт Тоқаев осыған ұқсас ротация қағидатын мәслихат төрағаларына да енгізуді ұсынды.

Бұрын мәслихаттарды хатшылар басқарған болса, қазір бұл қызметті төрағалар атқарады. Президенттің айтуынша, бұл дұрыс шешім, алайда олардың өкілеттік мерзімі де екі кезеңнен аспауы тиіс.

«Мұндай тәсіл кәсіби депутаттық корпустың қалыптасуына және оның тиімділігінің артуына ықпал етеді. Бұл елімізде жүргізіліп жатқан реформалардың логикасына толық сәйкес келеді», – деді мемлекет басшысы.

Парламент сайлау жүйесіне қатысты ұсыныс

Сонымен қатар Президент референдумға шығарылған жаңа Конституция жобасына тоқталып, болашақта бір палаталы парламент депутаттары пропорционалды жүйе бойынша сайлануы мүмкін екенін айтты.

Президенттің айтуынша, бұл қадам саяси партиялардың рөлін күшейтіп, заң шығару жұмысын жаңа деңгейге көтереді.

Көптеген мемлекеттер дәл осындай сайлау жүйесіне көшіп жатқанын атап өткен Касым-Жомарт Тоқаев бұл тәсілдің халықаралық тәжірибеде тиімділігін дәлелдегенін айтты.

Мәслихаттар үшін мажоритарлық жүйе сақталады

Жаңа Конституция жобасын талқылау кезінде кейбір саяси партиялар мәслихаттарды да толықтай пропорционалды жүйе арқылы сайлауды ұсынған.

Алайда Президент аймақтық деңгейде мажоритарлық, яғни бірмандатты сайлау жүйесін сақтап қалу қажет екенін атап өтті.

Бұл шешімнің маңызды екенін айтқан мемлекет басшысы мәслихат депутаттары жергілікті тұрғындармен тікелей әрі тұрақты байланыста болатынын жеткізді. Сонымен қатар мұндай жүйе қоғамда беделі бар, бірақ ешбір партияға мүше емес белсенді азаматтар үшін де саясатқа келудің тиімді мүмкіндігі болмақ.