Наурыз мерекесінің дәстүрлері — қазақ халқының жаңа жыл салттары

Наурыз — қазақ халқының ең көне әрі ең қасиетті мерекелерінің бірі. Жаздың басталуын, табиғаттың ояну күнін білдіретін бұл мейрам ұлттық мәдениетіміздің тірек тіреулерінің бірі болып табылады.

Мерекенің шығу тегі

Наурыз — парсы сөзі, “жаңа күн” дегенді білдіреді. Орталық Азия халықтарының ортақ мерекесі болған. Қазақ халқы оны мыңдаған жыл бойы атап өтіп келеді. Мерекенің күні — 22 наурыз, көктемгі күн мен түн теңелетін сәт. Бұл табиғаттың қайта жанданатын, жаңа мерзімнің басталатын күні болып саналады.

Дайындық кезеңі

Наурызға бірнеше күн бұрын дайындық басталады. Үй-жайды тазалау, ескі заттардан құтылу, жаңа киім сатып алу дәстүрі бар. Барлық қарым-қатынаста таза жанмен жаңа жылға кіру керек деп есептеледі. Мерекенің алдындағы күні үй иесі қонақтарды қарсы алуға дайын болады.

Наурыз көже

Реклама

Мерекенің басты тағамы — Наурыз көже. Жеті ингредиенттен дайындалатын бұл тағам молшылықтың, тоқтықтың символы. Жеті — қазақ халқының қасиетті саны: жеті ата, жеті жұт, жеті қазына. Көженің ингредиенттері әр аймақта аздап өзгеше болуы мүмкін, бірақ негізі бірдей — су, ет, бидай, дән, сүт, тұз және ұн немесе ірімшік.

Алтыбақан және ұлттық ойындар

Наурыз мерекесі қызу ойындарсыз өтпейді. Жастар “алтыбақан” деген ұлттық тербелісте бірге айтып, тербеліп отырады. Ауылдарда “көкпар”, “қыз қуу”, “тенге алу” сияқты ат спортының түрлерін ұйымдастырады. Жасы үлкендер мен ұрпақтар арасында ұлттық ойындар арқылы байланыс нығаяды.

Қонақ күтім дәстүрі

Наурыз күні үй сайын қонақ жүргізеді. Әр отбасы мүмкіндігінше көп қонақ шақырып, оларға дастархан жаяды. Қонағын күтім ете алмаған отбасы жыл бойы береке көрмейді деген ескі сенім бар.

Жаңа дәуірдегі Наурыз

Қазір Наурыз мемлекеттік мейрам ретінде ресми түрде атап өтіледі. Қалалардағы алаңдарда үлкен концерттер, көрмелер, ұлттық тағамдар жармакалары ұйымдастырылады. Жастар арасында Наурыз дәстүрлерін сақтау ынтасы жыл сайын артып келеді.

Наурыз — біздің ұлттық кодымыздың, рухани мұрамыздың тірі көрінісі.