Мемлекет зейнетақы жинақтарының сақталуын бақылауда қала береді
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) салымшыларына 2003 жылдан бері зейнетақы активтерінің кірістілігі мен инфляция деңгейі арасындағы айырманы өтеуді көздейтін мемлекеттік кепілдіктің күшін жою туралы ақпаратқа қатысты түсініктеме берді. Министрлік өкілдерінің айтуынша, бұл норма өзінің экономикалық логикасын жоғалтқан, себебі енді қазақстандықтар басқарушы компанияны өздері таңдай алады.
Бұрын азаматтардың зейнетақы жинақтарын басқарудың инвестициялық стратегиясына ықпал ету мүмкіндігі болмағандықтан, мемлекеттік кепілдік институты енгізілген болатын. Мемлекет инвестициялық саясатты айқындап, салымшылардың өз қаражаттарын басқару құқығын шектегендіктен, нақты кірістілік пен инфляция деңгейі арасындағы айырманы өтеуге міндеттелді. Алайда, салымшылардың басқарушы компанияны және инвестициялық стратегияны өз бетінше таңдау құқығы кеңейтілген жағдайда, мемлекеттік кепілдіктің бастапқы құқықтық және экономикалық негіздемесі өз маңызын жояды.
Салымшы басқарушыны өз бетінше таңдаған кезде, күтілетін кірістілікті, тәуекелдерді және активтерді басқару шарттарын бағалай отырып, инвестициялық шешімді өз қалауы бойынша қабылдайды. Мұндай жағдайда, салымшының өзі қабылдаған шешімдер бойынша инвестициялық нәтижені өтеу міндетін мемлекетке жүктеу, мемлекеттік ресурстарды әділ бөлу қағидаттарына сәйкес келмейді. Сонымен қатар, мемлекеттік кепілдікті төлеу бір реттік өтемақы сипатына ие және ұзақ мерзімді перспективада тұрақты зейнетақы төлемдерінің мөлшеріне әсер етпейді. Демек, бұл кепілдікті сақтау зейнетақымен қамтамасыз етудің лайықты деңгейін қамтамасыз етуде шешуші фактор болып табылмайды.
Аталған өзгерістер мемлекеттің зейнетақы жинақтарының сақталуын қамтамасыз етуден бас тартатынын білдірмейді. Зейнетақы активтерін басқару жүйесі мемлекеттің көп деңгейлі бақылауында қала береді. Естеріңізге сала кетейік, мемлекет міндетті зейнетақы жарналарының инфляция деңгейін ескере отырып, сақталуын кепілдендіруді 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап тоқтатады. Бұған қоса, қазақстандықтардың зейнетақымен қамтамасыз ету деңгейін арттыру және зейнетақы жүйесінің ұзақ мерзімді қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін шешімдер әзірлеуге арналған арнайы жұмыс тобы құрылғаны туралы да хабарланған болатын.
Дереккөз: Kapital.kz
