Жоғары аудиторлық палата 2026 жылдың соңына дейін 20 мемлекеттік аудитті аяқтауды жоспарлап отыр
Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Жоғары аудиторлық палатаның (ЖАП) 2026 жылдың бірінші жартыжылдығындағы жұмыс қорытындылары туралы есебін тыңдады. Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметі хабарлады. ЖАП төрағасы Әлихан Смайыловтың айтуынша, есепті кезеңде 5,8 трлн теңге қаржыны қамтыған 13 ірі мемлекеттік аудит жүргізілген. Аудиттер кейбір өңірлердің жергілікті атқарушы органдарын, «Проблемалық кредиттер қоры» АҚ, «Аграрлық корпорация» АҚ, «Қазпошта» АҚ, «Ақтау теңіз порты» АҚ, денсаулық сақтау жүйесінің инфрақұрылымын және бірқатар мемлекеттік органдарды қамтыды. Анықталған бұзушылықтарды жою нәтижесінде бюджетке 128 млрд теңге қайтарылды. Үкіметке және аудит объектілеріне 35 ұсыныс пен 413 тармақтан тұратын нұсқаулық берілді.
Мемлекет басшысының бюджет процесін жетілдіру жөніндегі тапсырмаларын орындау аясында ұлттық заңнамаға ЖАП-тың бірқатар бастамалары енгізілді. Атап айтқанда, макроэкономикалық болжамды қалыптастырудың жаңа ережелері қабылданды, мемлекеттік қаражатты жұмсауға қазынашылықты бақылау күшейтілді, төртінші тоқсанда бюджетті түзетуге тыйым салынды. Сондай-ақ, Әлихан Смайылов жекешелендіру рәсімдерінің ашықтығы мен тиімділігін арттыру, сондай-ақ агро-өнеркәсіп кешенін реттеу тетіктерін жетілдіру бойынша шаралар туралы хабардар етті.
2026 жылдың екінші жартыжылдығында 20 мемлекеттік аудитті аяқтау жоспарланып отыр, оның төртеуі тікелей президенттің тапсырмасымен жүргізіледі. Бұл – Шымкент, Қарағанды және Шығыс Қазақстан облыстарына, сондай-ақ фармацевтикалық өнім өндірушілерді қолдау тетіктеріне аудиттер. Бұдан басқа, газ саласы, инвестициялық сала, «Жасыл даму» АҚ және «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ қызметі, жекелеген ұлттық жобалар, «Ауыл – Ел бесігі» жобасы және басқа да бірқатар бағыттар тексерілетін болады. Жаңа Құрылтаймен өзара іс-қимыл аясында 2027-2029 жылдарға арналған республикалық бюджет жобасының бағасы жүргізіледі.
Президент мемлекеттік аудит жүйесін жетілдіру бойынша, әсіресе заманауи цифрлық шешімдер мен жасанды интеллект технологияларын енгізуге баса назар аудара отырып, бірқатар тапсырмалар берді. Бұған дейін Жоғары аудиторлық палата төрағасы Әлихан Смайылов заңнамалық және басқарушылық тұрғыдан өңдеуді талап ететін жүйелі кемшіліктерді атап өткен болатын. ЖАП басшысының айтуынша, мемлекеттік органдардың бюджеттерін түзетудің қолданыстағы тәртібі ең өзекті мәселелердің бірі болып қалуда. Әлихан Смайылов ЖІӨ болжамының 9 трлн теңгеге артық орындалуына қарамастан, 2025 жылы Қазақстанның мемлекеттік бюджетіне 335 млрд теңге түспегенін хабарлады. Сондай-ақ, ЖАП Ұлттық қор қаражатының қозғалысын цифрлық бақылауды енгізуді ұсынады.
Дереккөз: Kapital.kz
