Жоғары аудиторлық палата жыл соңына дейін 20 мемлекеттік аудитті аяқтайды

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Жоғары аудиторлық палатаның (ЖАП) 2026 жылдың бірінші жартыжылдығындағы жұмыс қорытындылары туралы есебін тыңдады. Есепті кезеңде ЖАП төрағасы Әлихан Смайыловтың айтуынша, жалпы көлемі 5,8 трлн теңге болатын қаржыны қамтыған 13 ірі мемлекеттік аудит жүргізілген. Бұл тексерулер өңірлердің жергілікті атқарушы органдарын, «Проблемалық кредиттер қоры» АҚ, «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ, «Қазпошта» АҚ, «Ақтау теңіз порты» АҚ, денсаулық сақтау жүйесінің инфрақұрылымы және басқа да бірқатар мемлекеттік мекемелерді қамтыды. Анықталған заңбұзушылықтарды жою нәтижесінде мемлекет қазынасына 128 млрд теңге қайтарылды.

Бюджет процесін жетілдіру бағытында ЖАП-тың бірқатар бастамасы ұлттық заңнамаға енгізілді. Атап айтқанда, макроэкономикалық болжамды қалыптастырудың жаңа қағидалары бекітіліп, мемлекеттік қаражаттың жұмсалуына қазынашылық бақылау күшейтілді. Сондай-ақ, төртінші тоқсанда бюджетті нақтылауға тыйым салу туралы шешім қабылданды. Бұдан бөлек, Әлихан Смайылов жекешелендіру рәсімдерінің ашықтығы мен тиімділігін арттыру, сондай-ақ агроөнеркәсіптік кешенді реттеу тетіктерін жетілдіру бойынша атқарылып жатқан жұмыстар туралы да баяндады.

Жоғары аудиторлық палата 2026 жылдың екінші жартыжылдығында 20 мемлекеттік аудитті аяқтауды жоспарлап отыр. Оның төртеуі тікелей Президенттің тапсырмасымен жүзеге асады. Бұл Шымкент қаласы, Қарағанды және Шығыс Қазақстан облыстарының, сондай-ақ фармацевтикалық өнім өндірушілерді қолдау тетіктерінің аудиті. Бұған қоса, газ саласы, инвестициялық бағыттар, «Жасыл даму» АҚ, «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ қызметі, бірқатар ұлттық жобалар мен «Ауыл – Ел бесігі» жобасы да тексерілетін болады. 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет жобасына бағалау да жаңа Құрылтаймен өзара іс-қимыл аясында жүргізіледі.

Мемлекет басшысы мемлекеттік аудит жүйесін одан әрі жетілдіруге бағытталған бірқатар тапсырма берді. Оның ішінде заманауи цифрлық шешімдер мен жасанды интеллект технологияларын енгізуге баса назар аудару қажеттігі айтылды. Бұған дейін Әлихан Смайылов мемлекеттік органдардың бюджетті нақтылау тәртібіндегі жүйелі кемшіліктерді және 2025 жылы ЖІӨ болжамы асыра орындалғанына қарамастан, бюджетке 335 млрд теңге түспегенін атап өткен болатын. ЖАП Ұлттық қор қаражатының қозғалысын цифрлық форматта толық қадағалау жүйесін енгізуді де ұсынып отыр.

Дереккөз: Kapital.kz